بازگشت به وضعیت عادی

توصیه‌هایی در مورد حفظ سلامتی و ایمنی

بازسازی بعد از یک حادثه معمولاً روندی تدریجی است. حفظ سلامتی جسمی و روانی و نیز ایمنی در درجه اول اهمیت قرار دارند. آشنایی با نحوه دسترسی به مساعدت‌های موجود در جامعه می‌تواند روند بازسازی را سریع‌تر و راحت‌تر کند. در این بخش، راجع به اقداماتی می‌گوییم که به افراد ‌کمک می‌کند تا زودتر به خانه‌، اجتماع ‌و زندگی عادی برگردند.

کمک به مجروحان
  • افراد مصدوم و مجروح بررسی شوند. افراد دچار جراحات شدید را نباید ‌جا به جا کرد ‌مگر آنکه در معرض خطر مرگ یا آسیب بیشتر باشند. اگر قرار است ‌مصدوم بیهوش را ضرورتاً جا به جا کرد، اول ناحیه گردن و پشت او را باید ثابت کرده و بعداً درخواست کمک فوری بشود.
  • اگر مصدوم تنفس ندارد، او را باید ‌با احتیاط در موقعیت تنفس مصنوعی قرار داده‌، راه هوایی را پاک کرده و تنفس دهان به دهان را شروع کرد.
  • دمای بدن مصدوم را ‌می‌توان با پوشاندن پتو حفظ کرد. ‌اما باید مواظب بود ‌که در معرض گرمای شدید هم قرار نگیرد.
  • هیچگاه به فرد بیهوش مایعات خورانده نشود‌.
حفظ سلامتی
  • باید از خستگی بیش از حد پرهیز کرد. در انجام کارها باید ‌اولویت‌بندی کرده و گام به گام پیش رفت. باید هر چند وقت یک‌بار استراحت کرد‌.
  • مصرف ‌مقدار کافی آب فراموش نشود.
  • تغذیه خوب فراموش نشود.
  • چکمه و دستکش‌های کلفت مخصوص کار پوشیده شوند‌.
  • هر چند وقت یک‌بار دست‌ها را ‌باید با آب تمیز و صابون شست.
حفظ موازین ایمنی
  • باید مراقب مشکلات جدید ایمنی ناشی از حادثه بود‌ (‌مثلاً مسدود شدن جاده‌ها، آلودگی ساختمان‌ها‌، آلودگی آب‌، نشت گاز‌، شکسته شدن شیشه‌ها‌، آسیب‌دید‌ن سیم‌های برق و سطوح لغزنده).
  • مشکلات مربوط به ایمنی و سلامت را باید به مقامات مسئول اطلاع داد‌ (مثلاً انتشار مواد شیمیایی، سقوط سیم‌های برق‌، مسدود شدن راه‌ها، حیوانات مرده و‌…)
برگشت به خانه
  • برگشت به خانه هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی مشکلاتی به همراه دارد. بیش از هر چیز لازم است احتیاط رعایت شود.
  • توصیه‌های عمومی شامل موارد زیر می‌باشند‌:
  • همراه داشتن ‌یک رادیوی دستی ‌برای پیگیری آخرین اخبار و گزارش‌ها‌.
  • استفاده از ‌چراغ قوه برای بررسی وضع خانه‌های آسیب‌دید‌ه‌.

توجه‌: قبل از ورود به خانه، چراغ قوه را باید ‌حتماً روشن کرد، زیرا ممکن است جرقه‌ای تولید شود و در صورت نشت گاز موجب انفجار گردد.

  • مواظبت از خود در برابر ‌حیوانات خطرناک‌ (‌مخصوصاً مارهای سمی).
  • استفاده از یک چوب دستی برای حرکت در ‌میان آوارها
  • محدودکردن استفاده ‌از تلفن ثابت ‌فقط برای گزارش دادن وضعیت‌های تهدیدکننده حیات
  • دورشدن از خیابان‌ها. ‌درصورت بیرون رفتن‌، باید ‌مواظب سقوط اشیا‌، سیم‌های برق و ‌دیوارها‌، پل‌ها‌، جاده‌ها و پیاده‌روهای دچار آسیب‌دیدگی بود.

قبل از ورود به خانه

  • در بیرون از خانه باید با احتیاط قدم زده ‌و مواظب سیم‌های برق‌، نشت گاز و سازه‌های آسیب‌دیده بود.
  • اگر در خصوص ایمنی خانه کوچکترین شکی ‌وجود دارد‌، قبل از ورود باید حتماً یک کارشناس آن را بررسی کند.
  • در موارد زیر نباید ‌وارد خانه نشد:
  • استشمام بوی گاز
  • جمع ‌شدن آب سیل در اطراف خانه
  • آسیب‌دید‌گی خانه به علت آتش‌سوزی ‌و عدم اعلام ایمن بودن آن توسط ‌کارشناسان

هنگام ورود به خانه

  • باید با احتیاط وارد خانه شده و به وجود ‌آسیب‌دید‌گی توجه شود‌.
  • باید مواظب اشیای ناپایدار و سطوح لغزنده بود‌.
  • به موارد زیر نیز باید ‌توجه شود:
    • گاز طبیعی: در صورت ‌استشمام بوی گاز یا شنیده شدن صدای ریزش یا فس فس گاز، ‌باید پنجره‌ای را باز کرده ‌و فوراً آنجا را ترک کرد‌. در صورت امکان دریچه اصلی گاز در بیرون خانه مسدود شود‌. می‌توان ‌از خانه همسایه موضوع را به اطلاع اداره گاز رساند. باید ‌دانست ‌که برقراری مجدد جریان گاز، نیاز به یک کارشناس دارد. نباید از نفت‌، چراغ توری‌، شمع یا مشعل برای روشن کردن خانه آسیب‌دید‌ه استفاده کرد و نباید سیگار کشید، مگر اطمینان پیدا کرد ‌که نشت گاز یا مواد محترقه وجود ندارد.
    • سیم‌های قطع شده، آتش گرفته یا جرقه‌زن: سیستم برق خانه را باید بررسی کرد، مگر آنکه لباس‌های فرد مرطوب بوده‌، یا آنکه با آب تماس داشته یا از ایمنی خودش نامطمئن باشد. در صورت امکان جریان برق را باید در جعبه فیوز اصلی قطع کرد. اگر وضع ناامن باشد باید فوراً ساختمان را ترک کرده و درخواست کمک ‌کرد‌. لامپ‌ها را ‌نباید روشن کرد‌، مگر آنکه اطمینان داشت ‌که خطری وجود ندارد. درصورت لزوم ‌از یک برقکار درخواست شود ‌تا سیستم برق خانه را بررسی کند.
    • ترک‌خوردگی سقف‌ها‌، ستون‌ها و دودکش‌ها: اگر کسی احساس کرد ‌که خانه درحال فروریختن است، باید فورا آنجا را ترک کند.
    • اثاثیه منزل: اگر اثاثیه منزل خیس شده‌اند، جریان برق ‌باید از فیوز اصلی قطع شود. می‌توان بعداً آن‌ها را ‌از برق کشیده و ‌خشک کرد‌. قبل از استفاده مجدد از این وسایل، لازم است تعمیرکاران حرفه‌ای، آن‌ها را بررسی کنند. علاوه بر این، سیستم برق منزل نیز قبل از استفاده مجدد باید توسط یک برقکار بررسی شود.
    • سیستم آب و فاضلاب: اگر لوله‌ها آسیب‌دید‌ه‌اند‌، باید شیر فلکه اصلی آب بسته شود‌. قبل از استفاده از آب با مقامات اداره آب محل تماس گرفته شود ‌چون آب ممکن است آلوده شده باشد. چاه آب را باید ‌پمپ زده و آب آن ‌باید ‌قبل از استفاده ‌از نظر وجود آلودگی آزمایش شود. قبل از استفاده از توالت‌ها باید از سالم بودن لوله‌های فاضلاب اطمینان داشت‌.
    • مواد خوراکی و آذوقه: اگر احتمال آلودگی یا تماس مواد خوراکی و آذوقه موجود در خانه با آب ‌سیل می‌رود‌، بهتر است آن‌ها را دور ریخت‌.
    • زیرزمین خانه: اگر زیرزمین خانه پر از آب شده باشد، برای جلوگیری از تخریب، لازم است آن را به تدریج تخلیه کرد‌ (‌هر روز حدود یک سوم). اگر هنگام پمپ زدن‌، اطراف زیرزمین هنوز پر از آب باشد، احتمال ریزش دیوارها و پرشدگی مجدد زیرزمین وجود دارد.
    • بازکردن کمدها و کابینت‌ها: باید ‌مواظب سقوط اشیا بود.
    • تمیزکردن اشیا و اثاثیه خانه: هر چیزی را که با فاضلاب‌، باکتری‌ها یا مواد شیمیایی خطرناک تماس پیدا کرده است، ‌باید ضدعفونی کرد‌.
    • تماس با مأمور بیمه: ‌بهتر است از اشیای صدمه دیده، عکس گرفته ‌و اسناد هزینه‌های تعمیر و نگهداری را نزد خود نگه داشت‌.
  • باید مواظب حیوانات وحشی و سایر جانوران بود‌. در شرایط ترسناک و حوادث فاجعه‌بار ماهیت غیرقابل پیش‌بینی حیوانات وحشی دوچندان می‌شود‌. افراد ‌برای محافظت از ‌خود و اعضای خانواده، باید نحوه تعامل با حیوانات وحشی در چنین شرایطی را بدانند.
  • نباید به ‌حیوان زخمی یا منزوی نزدیک شد و یا سعی کرد که به آن کمک کرد. بلکه بهتر است ‌فوراً  اداره دامپزشکی محل یا نهادهای مربوط را باخبر کرد.
  • نباید به حیوانات وحشی نزدیک شده و سعی ‌کرد ‌آن‌ها ‌را نجات داد. این حیوانات احتمالاً احساس ترس کرده و ممکن است خود را در سیلاب‌، حریق و سایر خطرات ‌بیاندازند.
  • به حیوانات وحشی که وارد محل سکونت کسی شده‌اند، ‌نباید ‌نزدیک شد. جانورانی نظیر مار به دلیل فرار از سیل معمولاً به طبقات بالای خانه پناه برده تا خاتمه سیل همانجا می‌مانند. اگر ‌کسی ‌در چنین موقعیتی با جانوری مواجه شد، بهتر است پنجره‌ای را باز کرده ‌یا راه فراری برای جانور در نظر بگیرد. جانور معمولاً آنجا را ترک خواهد کرد. نباید ‌جانور را گرفت ‌یا با آن درگیر شد. اگر حیوان در همانجا باقی ماند‌، موضوع را ‌باید به اطلاع اداره دامپزشکی یا سایر نهادهای مربوط رساند.
  • نباید حیوانات مرده جا به جا شوند‌، زیرا لاشه حیوانات مرده برای سلامتی انسان خطراتی ‌جدی به همراه دارد. ‌بهتر است اداره بهداشت محل را از موضوع مطلع کرد.
  • اگر حیوانی کسی ‌را گاز بگیرد‌، لازم است ‌فوراً به مراکز درمانی مراجعه کند.

دریافت کمک

در دوره خارج‌شدن از حالت بحرانی و برگشت به حالت عادی‌، لازم است همواره پیگیر ‌اخبار صدا و سیما ‌و سایر رسانه‌های جمعی بود تا بتوان در مورد تهیه مسکن و غذا‌، گرفتن کمک‌های اولیه‌، لباس و کمک‌های مالی اطلاعاتی به دست آورد. در این قسمت اطلاعات کلی راجع به انواع مساعدت‌های موجود ارائه می‌شود.

کمک‌‌های مستقیم

این کمک‌‌ها توسط تعدادی از نهادهای امدادرسان مستقیماً به اشخاص و خانواده‌ها اعطا می‌شود‌ (‌مثلاً هلال‌احمر‌، کمیته امداد‌، بهزیستی‌، ستاد مدیریت بحران …).

کمک‌های دولت

این کمک‌ها توسط دولت برای بازسازی مناطق آسیب‌دید‌ه اختصاص داده می‌شوند.

کنارآمدن با اوضاع و احوال ناشی از حادثه

عوارض روانی ناشی از حادثه، گاهی اوقات می‌تواند به مراتب از عواقب و فشارهای مالی و اقتصادی ناشی از آن (از جمله ویرانی و خرابی خانه و از بین رفتن مال و دارایی‌) مخرب‌تر باشد.

حقایقی در مورد حوادث

  • هر کسی که با حادثه‌ای روبرو یا در آن گرفتار شود، به نوعی تحت تأثیر آن قرار می‌گیرد. احساس نگرانی در مورد سلامتی و ایمنی خود‌، اعضای خانواده و دوستان نزدیک در بحبوبه بحران امری طبیعی است.
  • غم جانکاه‌، سوگواری و خشم از جمله عواقب طبیعی ناشی از حادثه است.
  • احساسات انسان به او کمک خواهند کرد تا زودتر با اوضاع موجود کنار بیاید.
  • تمرکز فرد ‌بر نقاط قوت و توانایی‌های خود، به روند بهبودی ‌او کمک خواهد کرد.
  • پذیرش کمک از منابع و تسهیلات اجتماعی دال بر سلامتی است.
  • هر شخصی نیازهای متفاوتی دارد و راه‌های متفاوتی برای کنار آمدن با اوضاع و احوال ناشی از حادثه انتخاب می‌کند‌.
  • ابراز خشم در برابر افراد مقصر در ایجاد حادثه‌، امری عادی است.
  • کودکان و سالمندان بعد از وقوع حوادث نیازهای ویژه‌ای دارند.
  • می‌توان با نهاهای خیریه و کمک‌رسان (مانند جمعیت هلال احمر) و نیز گروه‌های مشاوران حرفه‌ای تماس گرفت.

آشنایی با علائم و نشانه‌های استرس ناشی از حادثه

اگر افراد بزرگسال دارای علائم و نشانه‌های زیر باشند، ممکن است به مشاوره یا راهنمایی در مورد ‌مدیریت استرس نیاز پیدا کنند:

  • اختلال در خواب
  • اختلال در ارتباط‌گیری
  • اختلال در حفظ تعادل
  • کاهش آستانه تحمل
  • افراط در مصرف دارو و الکل
  • اختلال در توجه به امور و اطرافیان
  • کاهش راندمان کاری
  • سردرد و مشکلات گوارشی
  • تاری دید/ مشکل شنوایی
  • علائم سرماخوردگی یا شبه آنفلوآنزا
  • اختلال در جهت‌یابی و سردرگمی
  • عدم تمایل برگشت به خانه
  • افسردگی‌، غمگینی
  • احساس ناامیدی
  • عواطف ناپایدار و گریه‌های مکرر
  • احساس گناه و شک به خود
  • ترس از مردم‌ یا افراد ناشناس و یا ترس از تنها شدن

مقابله با استرس ناشی از حادثه

  • می‌توان با کسی در مورد احساسات خود‌ (‌از جمله خشم‌، غصه و سایر عواطف‌) گفتگو کرد‌، هر چند ممکن است قدری ‌مشکل باشد.
  • از مشاوران آگاه به استرس ناشی از حوادث ‌باید کمک گرفت.
  • نباید خود را به خاطر وقوع حادثه سرزنش کرد ‌یا از این موضوع که نمی‌توان کاری برای نجات دیگران انجام داد‌، نگران شد.
  • به کمک تغذیه مناسب و متعادل، استراحت کافی‌، ورزش‌، نرمش ‌و آرامش و ‌نیز مصرف صحیح ‌داروهای ضروری ‌سلامت جسمی و روانی ‌سریع‌تر بازمی‌گردد.
  • فعالیت‌های معمولی روزانه خانوادگی خود را ‌باید از سر گرفت و ‌نباید بار سنگین بر دوش خود و خانواده قرار داد.
  • باید با اعضای خانواده و دوستان خود وقت کافی صرف کرد.
  • بهتر است در مراسم و یادبودها شرکت کرد.
  • از گروه‌های خانوادگی و دوستانه و خیریه موجود در جامعه که وظیفه حمایت از ‌آسیب‌دید‌گان حادثه را برعهده دارند ‌می‌توان ‌به نحو مطلوب کمک گرفت.
  • باید آمادگی مقابله با حوادث بعدی را داشت (‌از طریق تدارک ‌کیف نجات و به روز کردن برنامه خانوادگی مقابله با حادثه‌). انجام این اقدامات مثبت می‌تواند آرام‌بخش باشد.

کمک به کودکان برای کنار آمدن با حادثه

حوادث، کودکان را دچار ترس‌، سردرگمی و ناامنی خواهد کرد. احتمال دارد ‌کودک خودش عملاً در بحران قرار گرفته باشد یا اینکه صرفاً آن را از طریق تلویزیون مشاهده کرده یا از صحبت‌های دیگران متوجه آن شده باشد. والدین و مربیان باید بدانند که در صورت بروز واکنش از سوی این کودکان چه باید بکنند.

کودکان ممکن است با ترس‌، غم و اندوه یا مشکلات رفتاری به حادثه واکنش نشان بدهند. خردسالان ممکن است بازگشت به الگوهای رفتاری بچگانه‌ (‌ازجمله شب ادراری‌، مشکلات خواب و اضطراب جدایی‌) را از خود نشان دهند. کودکان سنین بالاتر ممکن است دچار خشم‌، تهاجم‌، مشکلات درسی یا گوشه گیری شوند. برخی کودکان که مستقیماً با فاجعه روبرو نشده اما آن را از طریق تلویزیون مشاهده کرده‌اند، ممکن است دچار اضطراب شوند.

کدام دسته از کودکان در معرض خطر هستند؟

واکنش بسیاری از کودکان در برابر حوادث‌، کوتاه مدت است و بیانگر واکنش طبیعی به حوادث غیرطبیعی محسوب می‌شود. عده کمی از کودکان به دلیل سه عامل خطر مهم، ممکن است دچار فشار روانی طولانی مدت شوند. این سه عامل خطر عبارتند از‌:

  • حضور مستقیم در بحران‌ (‌مانند ترک محل سکونت‌، مشاهده آسیب‌دید‌گی یا مرگ دیگران)
  • غم و اندوه و فقدان به دلیل مرگ یا آسیب جدی اعضای خانواده یا دوستان
  • فشار ناشی از حادثه ‌مانند ‌کوچ موقت به جایی دیگر‌، از دست دادن دوستان و شبکه اجتماعی‌، از دست دادن مایملک شخصی، بیکاری والدین و هزینه‌های مترتب بر روند بازگشت خانواده به زندگی قبل از حادثه و شرایط عادی

چه چیز موجب آسیب‌پذیری کودکان می‌شود؟

در اغلب موارد‌ (‌با توجه به عوامل مذکور) واکنش‌ها در برابر حوادث گذرا هستند. در غیاب آسیب یا تهدیدی جدی، فوت عزیزان یا مشکلات ثانویه (‌مانند تخریب خانه‌، ترک منزل و…) علائم ناشی از حادثه با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کنند. کودکانی ‌که مستقیماً در متن حادثه بوده‌اند، ‌ممکن است ‌به علت یادآوری خاطرات ناشی از حادثه‌ (‌مانند باد شدید‌، دود، آسمان ابری‌، آژیر و غیره) ‌دچار ‌برگشت احساسات ناخوشایند شوند. تجربه قبلی برخورد با نوعی حادثه آسیب‌زا یا استرس شدید، ممکن است در بروز این احساسات تأثیر داشته باشد.

کنارآمدن کودکان با حوادث و بحران‌ها معمولاً با روش کنارآمدن والدین گره خورده است. کودکان ترس و اندوه بزرگسالان را درک می‌کنند. والدین و افراد بزرگسال با انجام اقداماتی در زمینه مدیریت احساسات خود و برنامه‌ریزی برای کنار آمدن با حوادث و بحران‌ها می‌توانند به کودکان کمک کنند تا آن‌ها نیز راحت‌تر با بحران و حادثه کنار آیند. یکی از راه‌های کنترل احساسات و ایجاد اعتماد به نفس در کودکان آن است که قبل از بروز حادثه، آن‌ها را در روند تدوین برنامه و آمادگی در برابر حادثه، مشارکت داد. ‌این کودکان بعد از وقوع حادثه قادر خواهند بود تا در روند بازسازی و برگشت به حالت عادی به سایر اعضای خانواده کمک کنند.

واکنش کودکان در برابر حادثه با توجه به سن

از تولد تا ۲ سالگی- زمانی که کودک زبان بازنکرده و دچار حادثه‌ای ناگوار می‌شود، قادر به شرح ماجرا و بیان احساسات خود نیست. با این وصف آن‌ها خاطراتی از حادثه به یاد دارند. شیرخواران که حادثه‌ای را تجربه کرده باشند ممکن است بی قراری کنند‌، بیش از معمول گریه کنند و دوست دارند که مدام در آغوش گرفته شوند. نحوه کنار آمدن والدین با حادثه‌، بیشترین تأثیر را روی این دسته از کودکان دارد. کودک به تدریج که بزرگتر می‌شود، خاطرات مربوط به حادثه ناگوار را ‌فراموش خواهد کرد.

از ۳ تا ۶ سالگی (‌پیش دبستانی‌)- این کودکان در برخورد با حادثه ناگوار معمولاً احساس ناامیدی و ناتوانی خواهند کرد. به علت کوچکی جثه و سن کم، قادر به مراقبت از خود یا دیگران نیستند‌، به همین دلیل احساس ترس شدید و ناامنی می‌کنند و دوست دارند که از والدین و مراقبین خود جدا نشوند. کودکان پیش دبستانی قادر به درک مفهوم فقدان دائمی نبوده و ممکن است تصور کنند که عواقب ناشی از حادثه، برگشت‌پذیر یا موقت هستند. چندین هفته بعد از واقعه‌، بازی‌های کودکان یادآور مکرر حادثه است.

۷ تا ۱۰ سالگی (‌سن مدرسه)- کودکان دبستانی توان درک مفهوم فقدان دائمی را دارند. برخی از این کودکان خود را با جزئیات حادثه درگیر کرده و مدام راجع به آن گفتگو می‌کنند. این درگیری موجب اختلال در تمرکز حواس و افت وضعیت تحصیلی خواهد شد. کودک در مدرسه، ممکن است اطلاعات غلطی از سایر کودکان دریافت کند. ‌این کودکان مجموعه متنوعی از واکنش‌ها (‌از جمله غم و اندوه‌، ترس فراگیر یا ترس اختصاصی در مورد وقوع مجدد حادثه‌، احساس گناه در مورد اقداماتی که انجام داده‌اند و اقداماتی که نتوانسته‌اند حین حادثه‌ انجام ‌دهند، خشم در مورد عدم جلوگیری از حادثه و‌…) را از خود نشان می‌دهند.

۱۱تا ۱۸ سالگی (‌نوجوانی و جوانی)- افراد این سنین درک عمیق‌تری از حادثه پیدا کرده و واکنش آن‌ها شباهت بیشتری به واکنش بزرگسالان دارد. برخی از این افراد خود را درگیر فعالیت‌های ماجراجویانه و خطرناک مانند رانندگی بدون احتیاط‌، مصرف الکل و مواد مخدر می‌کنند. برخی دیگر دچار ترس شده و فعالیت‌های قبلی خود را محدود می‌‌کنند. بعد از وقوع حادثه، تصویر جهان خارج، در ذهن نوجوانان، خطرناک‌تر و ناامن‌تر خواهد شد. نوجوانان تحت فشار شدید احساسات ناگوار خود هستند ولی هنوز احساس می‌کنند که قادر به بیان آن برای دیگران نیستند.

توجه به نیازهای عاطفی کودکان

واکنش کودکان تحت تأثیر رفتار، افکار و احساسات بزرگسالان است. بزرگسالان باید کودکان و نوجوانان را به بیان احساسات و افکار خود در مورد حادثه تشویق کنند. با گوش دادن به نگرانی‌های کودکان و پاسخ به سؤالات آنان می‌توان به کج‌فهمی آن‌ها در مورد حوادث ‌پایان داد. با توجه به نگرانی‌ها و احساسات کودکان و بیان برنامه‌های مشخص در رابطه با حفظ ایمنی و سلامت‌، می‌توان محیط آرام و دور از تنشی به وجود آورد.

باید به آنچه که کودک بیان می‌کند گوش کرد. اگر کودکی سوالاتی در مورد حادثه می‌پرسد؛ به صورت ساده و قابل فهم ‌برای او، باید ‌به آن‌ها پاسخ داد‌. برخی کودکان از دانستن اطلاعات احساس شادی می‌کنند. باید دانست ‌که کدام اطلاعات مورد نیاز کودک است‌. اگر کودکی در بیان احساسات خود دچار مشکل باشد، ‌باید به او ‌اجازه داد تا ‌در مورد آنچه که اتفاق افتاده، نقاشی بکشد یا داستان‌سرایی کند. باید دانست ‌که چه چیز موجب نگرانی و ترس در کودکان می‌شود. کودکان از موارد زیر واهمه دارند:

  • حادثه مجدداً اتفاق خواهد افتاد.
  • فردی از نزدیکان یا افراد خانواده کشته خواهد شد.
  • آن‌ها به تنهایی و جدایی از خانواده دچار خواهند شد.

ایجاد اطمینان خاطر به کودکان بعد از حادثه ناگوار     

  • تماس شخصی اطمینان‌بخش است. باید کودکان ‌را در آغوش گرفته و نوازش کرد.
  • ارائه اطلاعات واقعی در مورد حادثه و داشتن برنامه برای حفظ سلامتی کودکان ضرورت دارد.
  • کودکان ‌باید تشویق به بیان احساسات خود شوند.
  • لازم است ‌زمان بیشتری با ‌کودکان گذراند (‌مثلاً هنگام شب).
  • برنامه‌های کاری روزانه را باید ‌متناسب با نیاز کودکان تنظیم کرد.
  • مشارکت دادن کودکان در روند بازسازی و برگشت به حالت عادی، اهمیت زیادی دارد‌.
  • انجام رفتارهای مسئولانه توسط کودکان شایسته قدردانی است.
  • باید دانست که کودکان واکنش‌های متفاوتی در برابر حوادث و بحران از خود نشان می‌دهند.
  • مشارکت دادن ‌کودکان در روند به‌روز کردن برنامه خانوادگی مقابله با حادثه، از نظر ایجاد اعتماد به نفس در آنان ‌اهمیت دارد‌.

اگر علی‌رغم انجام موارد فوق‌، کودک کماکان دچار نگرانی است، اگر با گذشت زمان وضع بدتر می‌شود یا اگر رفتارهای او در مدرسه‌، خانه یا سایر جاها با اختلال روبرو شده است‌، بهتر است با فردی صاحب‌نظر مشورت کرد‌. در این رابطه می‌توان از پزشکان‌، روانشناسان کودک یا سایر افراد صاحب تجربه کمک گرفت.

محدودیت تماشای تصاویر و صحنه‌های مربوط به حوادث ناگوار

پوشش خبری رسانه‌ها در مورد حوادث ناگوار می‌تواند موجب ترس و سردرگمی و بروز نگرانی و اضطراب در میان کودکان بشود. این موضوع مخصوصاً در رابطه با حوادث ناگوار و حوادث تروریستی که در آن‌ها تعداد زیادی از مردم کشته و مجروح شده و خسارات گسترده‌ای به بار می‌آید‌، صحت دارد. تکرار تصاویر خبری از یک حادثه، از دیدگاه کودکان خردسال به منزله تکرار خود حادثه است.

اگر والدین اجازه بدهند که کودکان به تماشای تصاویر مربوط به حوادث در تلویزیون و اینترنت بنشینند‌، لازم است همراه آنان باشند و توضیحات ضروری را به آن‌ها بدهند. علاوه بر این، بهتر است تماشای تصاویر و صحنه‌های اضطراب‌آور توسط خود والدین نیز محدود شود.

والدین با درک احساسات کودکان و مدیریت این احساسات و نیز آشنا کردن آن‌ها با روش‌های کنار آمدن با حوادث، در واقع به کودکان خود کمک کرده‌اند. می‌توان شبکه‌ای از اعضای خانواده‌، دوستان‌، نهادها و سازمان‌های اجتماعی و مؤسسات خیریه برای حمایت از خانواده تشکیل داد. والدین با تشکیل سیستم‌های حمایت اجتماعی برای شرایط بحران یا هنگام وقوع حوادث ناگوار می‌توانند واکنش‌های خود را در چنان اوضاع و احوالی مدیریت کنند. در نتیجه، والدین زمان بیشتری در کنار کودکان خود بوده و بهتر می‌توانند به آنان کمک برسانند. در لحظات سخت والدین همواره بهترین کمک برای کودکان محسوب می‌شوند. اما والدین باید به نیازهای خود نیز توجه داشته و برنامه‌ای برای تأمین و برآوردن این نیازها داشته باشند، زیرا در آن صورت می‌توانند از کودکان خود محافظت و مراقبت کنند.

آمادگی در برابر حوادث، به همه اعضای خانواده کمک خواهد کرد تا این واقعیت را بپذیرند که حوادث روی خواهند داد. علاوه بر این فرصت تدارک و جمع‌آوری امکانات لازم برای تأمین نیازهای ضروری پس از حادثه نیز فراهم خواهد آمد. اگر مردم احساس کنند که آماده‌اند‌، این آمادگی به آن‌ها و کودکانشان کمک خواهد کرد تا بهتر با حادثه کنار بیایند.

کمک به دیگران

حس نوع دوستی و بخشندگی مردم در هیچ زمانی به‌ اندازه زمان وقوع یک حادثه فاجعه‌بار قابل مشاهده نیست. مردم می‌خواهند کمک کنند. در اینجا به چند توصیه کلی در مورد نحوه کمک به دیگران بعد از وقوع بحران اشاره می‌شود:

  • می‌توان داوطلب کمک شد‌. باید به اخبار و گزارش‌ها گوش داد ‌تا معلوم شود که در کجا به نیروی افراد داوطلب نیاز هست. توجه به این نکته ضروری است که تا زمانی که از افراد داوطلب درخواست نشود‌، نباید ‌به ‌نواحی آسیب‌دید‌ه بروند.
  • اگر به کمک نیاز بود، ‌لازم است همراه خود غذا، آب و سایر نیازمندی‌های ضروری را به ناحیه آسیب‌دید‌ه برد‌. این موضوع زمانی اهمیت دارد که منطقه وسیعی ‌دچار بحران شده و امکانات اضطراری کمیاب هستند.
  • می‌توان به سازمان‌های امدادرسان شناخته شده، کمک‌های نقدی کرد تا آنها بتوانند هر آنچه را که برای افراد نیازمند لازم باشد، خریداری کنند.
  • از دادن مواد خوراکی‌، لباس و سایر امکانات به سازمان‌های دولتی و امداد رسان تا زمان درخواست آنها ‌خودداری شود. ‌این سازمان‌ها در حالت عادی قادر به انبارکردن هدایای مردم نیستند.
  • به جای هدیه چند قلم کالای مختلف، می‌توان مقداری از یک کالای مشخص (‌مثلاً مواد خوراکی فاسد نشدنی) را اهدا کرد. باید دانست که کمک‌ها به کجا می‌روند. بدون برنامه‌ریزی مناسب‌، بسیاری از امکانات مورد نیاز بدون استفاده باقی می‌مانند.
اشتراک گذاری
(1 رأی, میانگین: 5٫00 از 5)
Loading...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارتباط با ما

پشتیبان، آنلاین نیست. لطفاً پیغام بگذراید.

خوش‌آمدید. لطفاً سوالتان را بفرمایید.

برای ورود دکمه را فشار دهید