زمین‌لرزه (زلزله)

زمین‌لرزه (زلزله)

یکی از ترسناک‌ترین و مخرب‌ترین پدیده‌های طبیعت‌، زمین‌لرزه و عواقب وحشتناک آن می‌باشد. زمین‌لرزه به مفهوم جا به جایی ناگهانی زمین به علت آزادشدن ناگهانی فشاری است که مدت‌های مدید تراکم پیدا کرده است. قشر کره زمین از صفحات زمینی تکتونیک عظیمی تشکیل شده است، این صفحات به آرامی روی هم، در کنار هم و در زیر همدیگر حرکت می‌کنند. این حرکت گاهی اوقات تدریجی است. در برخی مواقع این صفحات به همدیگر قفل شده و قادر به تخلیه انرژی متراکم نمی‌باشند. وقتی‌که این انرژی متراکم به‌ اندازه کافی زیاد شود، صفحات از همدیگر جدا می‌شوند. اگر این روند در ناحیه‌ای پرجمعیت روی بدهد، منجر به بروز تلفات و صدمات جانی و خسارات فراوان مالی خواهد شد. تقریباً می‌توان گفت تمام نقاط ایران در معرض خطر وقوع زمین‌لرزه قرار دارند‌.

 

اقدامات حفاظتی و مراقبتی


قبل از وقوع زمین‌لرزه

  • رفع عیوب سیم‌کشی ساختمان‌، نشت خطوط گاز و ‌ترکیدگی لوله‌های آب و فاضلاب. برای این کار می‌توان از یک متخصص کمک گرفت. افراد بدون صلاحیت نباید دست به ترمیم ‌لوله‌های انتقال گاز یا سیم برق بزنند.
  • آبگرمکن‌، یخچال‌، اجاق گاز، کمد لباس و نظایر این‌ها را ‌باید به کف و دیوار منزل محکم نمود. در صورت امکان و صلاحدید کارشناسان دریچه‌ای خودکار برای شیر اصلی گاز نصب شود که با لرزش‌های قوی‌، جریان گاز را قطع کند.
  • بهتر است اشیای بزرگ یا سنگین در قفسه‌های پایین قرار داده شوند‌. قفسه‌ها، آینه‌ها و تابلوهای دیواری منزل را باید ‌به خوبی محکم کرد. اشیای بلند و بسیار سنگین را باید ‌کاملاً در جای خود تثبیت کرد.
  • ظروف حاوی مواد خوراکی‌، شیشه‌، ظروف چینی و سایر اشیای شکستنی را بهتر است ‌در قفسه‌های پایین یا در کابینت‌های محکم قرارداد.
  • بهتر است لوسترها را در جای خود محکم کرد.
  • هنگام ساخت و ساز، باید اطمینان پیدا کرد ‌که ستون‌ها به درستی روی فونداسیون قرار گرفته‌اند.
  • برای جلوگیری از نشت گاز و آب بهتر است از لوله‌های قابل انعطاف استفاده شود. این لوله‌ها در برابر شکستگی مقاومت بیشتری دارند.
  • بهتر است در هر اتاقی‌، محل‌های امن مشخص شوند‌ (‌مثلاً زیر میز یا کنار دیوار اتاق) که در جریان اجرای هر مانور تمرینی ‌باید به این نقاط رفت.
  • بهتر است هر چند وقت یک‌بار با اعضای خانواده‌، مانور زمین‌لرزه تمرین شود.

در زمان وقوع زمین‌لرزه

  • باید فوراً به نزدیک‌ترین محل امن پناه برده و زیاد جا به جا نشد‌.
  • تا اتمام لرزش‌ها و رفع ‌خطر، نباید از جای خود تکان خورد.

 

اگر کسی در زمان وقوع زمین‌لرزه در فضای بسته باشد‌، لازم است این توصیه‌ها را رعایت کند:

  • باید به زیر اشیایی نظیر میز غذاخوری یا تحریر یا نیمکت برود یا به یکی از دیوارهای داخلی منزل تکیه داده و همان جا بماند. در غیر این صورت، بازوهای خود را روی سر و صورت قرار داده و در گوشه‌ای از منزل پناه بگیرد.
  • از اشیای شیشه‌ای‌، پنجره‌ها‌، درهای خروجی و دیوارهای خارجی و هر چیزی که احتمال سقوط دارد‌ (نظیر لوستر یا تزیینات منزل‌) دوری کند.
  • چنانچه در هنگام وقوع زمین‌لرزه در رختخواب است‌، بهتر است همان جا بماند و بالش را روی سر خود قرار دهد. اما اگر رختخواب زیر اشیایی مانند لوستر قرار دارد، ‌فوراً جا به جا شده و به محلی امن پناه ببرد.
  • از چارچوب در تنها در صورتی که دم دست و مستحکم است به عنوان پناهگاه استفاده شود.
  • تا اتمام لرزش‌ها در داخل خانه بماند. اغلب صدمات ناشی از زمین‌لرزه زمانی روی می‌دهند که مردم به علت ورود و خروج در معرض خطر سقوط اشیاء قرار می‌گیرند.
  • ممکن است جریان برق در اثر زمین‌لرزه ‌قطع ‌شود ولی آژیر حریق و سیستم اطفای آن احتمالا روشن ‌خواهند شد.
  • به هیچ وجه از آسانسور استفاده نشود.

اگر کسی ‌در فضای باز باشد ‌ لازم است این توصیه‌ها را رعایت نماید:

  • هرجایی که هست‌، توقف کند‌.
  • از ‌ورود به داخل ساختمان‌ها و نزدیک شدن به ‌تیرک‌های برق و تلفن خوداری کند.

اگر در داخل خودروی در حال حرکت باشد‌، باید ‌این توصیه‌ها را رعایت نماید‌:

  • هر چه سریع‌تر در مکانی امن توقف کرده و کماکان در داخل خودرو بماند. از توقف در مجاورت ساختمان‌ها‌، درختان، پل‌ها و تیرک‌های برق و تلفن خودداری کند.
  • زمانی که زمین‌لرزه پایان یافت‌، با احتیاط به راه خود ادامه دهد، اما مواظب پل‌ها و جاده‌های آسیب‌دید‌ه باشد.

اگر کسی ‌در زیر آوار مانده است‌، باید:

  • کبریت روشن نکند.
  • جا به جا نشود.
  • با دستمال یا پارچه‌ای دهان خود را بپوشاند.
  • با هر وسیله‌ای که دم دست دارد به لوله یا دیوار ضربه بزند تا پرسنل امدادی قادر به یافتن وی باشند. در صورت امکان از یک سوت استفاده کند؛ فقط وقتی که ضرورت ایجاب کند چرا که این کار ‌موجب ورود گرد و غبار به ریه‌ها می‌شود.

بعد از وقوع زمین‌لرزه

  • باید آماده پس‌لرزه‌ها بود. ‌این پس‌لرزه‌ها معمولاً از زمین‌لرزه اصلی ضعیف‌تر هستند، اما آنقدر قوی هستند که به ساختمان‌های بدون استحکام آسیب وارد کنند.
  • قفسه‌ها و کابینت‌ها را باید ‌با احتیاط باز کرد، زیرا اشیای موجود در آن‌ها ممکن است سقوط کنند.
  • از ‌نزدیک‌شدن به نواحی آسیب‌دید‌ه دوری شود، مگر آنکه ‌پلیس‌، ماموران آتش نشانی یا سازمان‌های امدادی به کمک نیاز داشته باشند.
  • اگر کسی ساکن نواحی ساحلی است‌، باید مراقب وقوع سونامی باشد. این سونامی ناشی از امواج زمین‌لرزه است ‌که به اشتباه آن‌ را امواج جذر و مدی می‌نامند. اگر مقامات مسئول، خطر وقوع سونامی را اعلام کردند، باید منتظر ‌وقوع امواج خطرناک بود‌. باید فورا ‌از ساحل دور شد.

منبع

دفتر امور آموزش عمومی، پایه و همگانی معاونت آموزش، پژوهش و فناوری جمعیت هلال احمر


شما می‌توانید بروشور مربوط به زلزله را از اینجا  دانلود کنید

اشتراک گذاری
(2 رأی, میانگین: 5٫00 از 5)
Loading...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارتباط با ما

پشتیبان، آنلاین نیست. لطفاً پیغام بگذراید.

خوش‌آمدید. لطفاً سوالتان را بفرمایید.

برای ورود دکمه را فشار دهید